Những điều cần biết để xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn cơ sở

Theo quy định tại Thông tư số 11/2021/TT-BKHCN ngày 18/11/2021 của Bộ Khoa học và Công nghệ Quy định chi tiết xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn, tiêu chuẩn cơ sở là tiêu chuẩn do tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công bố để áp dụng cho các hoạt động trong phạm vi của tổ chức đó.

 

Để giúp các doanh nghiệp trong tỉnh xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn, tiêu chuẩn cơ sở (sau đây viết tắt là TCCS) trong hoạt động quản lý, sản xuất, kinh doanh sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ,… đúng với quy định của pháp luật, bài viết sau giới thiệu những nội dung cơ bản về xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn cơ sở.

 

Yêu cầu đối với TCCS

 

- TCCS không được trái với quy chuẩn kỹ thuật tương ứng và quy định pháp luật;

 

- Xây dựng TCCS phù hợp với trình độ tiến bộ khoa học và công nghệ, đáp ứng được yêu cầu quản lý, sản xuất kinh doanh của tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp và các tổ chức khác (sau đây viết tắt là cơ sở);

 

- Áp dụng TCCS trong phạm vi hoạt động quản lý, sản xuất kinh doanh của tổ chức, cơ quan, đơn vị xây dựng, công bố TCCS đó.

 

Căn cứ xây dựng TCCS

 

- Xây dựng TCCS dựa trên kết quả nghiên cứu khoa học và công nghệ; tiến bộ kỹ thuật; nhu cầu và khả năng thực tiễn quản lý, sản xuất kinh doanh của cơ sở.

 

- TCVN, tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực hoặc tiêu chuẩn nước ngoài tương ứng được khuyến khích sử dụng để tham khảo xây dựng hoặc chấp nhận thành TCCS.

 

Loại TCCS

 

TCCS gồm các loại sau: 

 

- Tiêu chuẩn yêu cầu kỹ thuật;

 

- Tiêu chuẩn phương pháp thử, phương pháp đo, hiệu chuẩn;

 

- Tiêu chuẩn ghi nhãn, bao gói, vận chuyển, bảo quản;

 

- Tiêu chuẩn quá trình;

 

- Tiêu chuẩn dịch vụ;

 

- Tiêu chuẩn môi trường.

 

Tùy theo loại hình, quy mô hoạt động, mục đích, yêu cầu quản lý của cơ sở  để vận dụng cách thức phân loại hoặc bổ sung loại TCCS mới thích hợp cho cơ sở mình.

 

Phương thức xây dựng TCCS

 

- Chấp nhận TCVN, tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực hoặc tiêu chuẩn nước ngoài tương ứng thành TCCS;

 

- Xây dựng mới TCCS trên cơ sở sử dụng các kết quả nghiên cứu khoa học và công nghệ; các kết quả thử nghiệm, đánh giá, phân tích và thực nghiệm;

 

- Sửa đổi, bổ sung TCCS.

 

Trình tự, thủ tục xây dựng và công bố TCCS

 

* Xây dựng TCCS tuỳ theo quy mô, loại hình sản xuất kinh doanh của cơ sở, trình tự, thủ tục xây dựng và công bố TCCS bao gồm những bước như sau:

 

Bước 1: lập kế hoạch xây dựng TCCS;

 

Bước 2: biên soạn dự thảo TCCS;

 

Bước 3: tổ chức lấy ý kiến cho dự thảo TCCS;

 

Bước 4: tổ chức hội nghị chuyên đề về dự thảo TCCS;

 

Bước 5: xử lý ý kiến và hoàn chỉnh dự thảo TCCS;

 

Bước 6: lập hồ sơ dự thảo TCCS;

 

Bước 7: thẩm tra dự thảo TCCS;

 

Bước 8: công bố TCCS;

 

Bước 9: in ấn TCCS.

 

* Công bố TCCS

 

Người đứng đầu cơ sở xem xét và quyết định bằng văn bản công bố TCCS. Hồ sơ công bố TCCS được lưu trữ tại cơ sở.

 

* Thể hiện nội dung và trình bày TCCS

 

a) Ký hiệu TCCS

 

a1) Ký hiệu tiêu chuẩn cơ sở bao gồm số hiệu, năm công bố tiêu chuẩn cơ sở đứng sau cụm từ viết tắt TCCS và được phân cách bằng dấu hai chấm (:).

 

a2) Chữ viết tắt tên cơ sở công bố (ban hành) tiêu chuẩn cơ sở được đặt sau năm ban hành tiêu chuẩn cơ sở và được phân cách bằng dấu gạch chéo.

 

Ví dụ: TCCS 26:2017/XXX là ký hiệu của tiêu chuẩn cơ sở có số hiệu là 26, do công ty có tên giao dịch viết tắt là XXX xây dựng và công bố năm 2017.

 

b) Nội dung TCCS bảo đảm các phần chính sau:

 

b1) Mục lục;

 

b2) Phần thông tin mở đầu;

 

b3) Phần cơ bản (phần khái quát, phần kỹ thuật);

 

b4) Phần thông tin bổ sung.

 

Khuôn khổ, mẫu trình bày và thể hiện nội dung TCCS tham khảo TCVN 1-2:2008 Xây dựng tiêu chuẩn - Phần 2: Quy định về trình bày và thể hiện nội dung tiêu chuẩn quốc gia.

 

c) Trình bày TCCS ngắn gọn, rõ ràng, chính xác, đơn nghĩa, không sai lỗi; không quy định chung chung, gây nhầm lẫn và hiểu thành nhiều nghĩa.

 

Đối với tiêu chuẩn có quy định yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử thì nội dung quy định phải cụ thể, đánh giá được bằng phương tiện hiện có của cơ sở, phòng thử nghiệm trong nước hoặc nước ngoài.

 

d) TCCS có thể đóng rời từng tiêu chuẩn hoặc thành từng tập tiêu chuẩn theo chủ đề hoặc đối tượng tiêu chuẩn.

 

Các trang của TCCS được đánh số và có thể được in dưới dạng tờ rời để thuận tiện cho việc bổ sung, huỷ bỏ hoặc thay thế nội dung. TCCS phải có tờ bìa.

 

Căn cứ hướng dẫn chung này, các cơ sở tổ chức xây dựng quy trình, hướng dẫn cụ thể về xây dựng mới, sửa đổi, bổ sung và công bố TCCS phù hợp với điều kiện, quy mô của cơ sở.

Hồng Vân