KHCN tuần qua: Phát hiện hố đen siêu lớn, phân tích 1 giọt máu biết 13 loại ung thư

Ngoài ra, việc Việt Nam ra mắt thiết bị lặn không người lái, Singapore lập ngân hàng não người đầu tiên ở Đông Nam Á cũng là những thông tin đáng chú ý.

 1. Bộ KH&CN nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

Sáng 30/11, Bộ KH&CN đã long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 60 năm thành lập. Trong 60 năm qua, Bộ KH&CN đã có những đóng góp quan trọng trong công cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, xây dựng và phát triển đất nước.

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc trao Huân chương Lao động hạng Nhất cho Bộ KH&CN.

Tại Lễ kỷ niệm, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất cho Bộ KH&CN, ghi nhận những đóng góp hiệu quả của khoa học công nghệ đối với phát triển kinh tế đất nước.

2. Việt Nam ra mắt thiết bị lặn không người lái

Thiết bị lặn không người lái giới thiệu tại gian hàng của trường Đại học Bách Khoa Hà Nội (HUST) trong triển lãm Triển lãm 60 năm thành tựu khoa học công nghệ do Bộ KH&CN tổ chức.

Thiết bị lặn không người lái Dolphin là sản phẩm của Đại học Bách khoa Hà Nội.

Dolphin có khả năng tự hành theo lập trình, phục vụ hoạt động quan trắc, quan sát, thu thập dữ liệu và giám sát dưới nước tại vùng biển nông, phục vụ an ninh quốc phòng và kinh tế biển, đảo. Đây là sản phẩm được tích hợp bởi rất nhiều công nghệ tiên tiến cùng bộ dữ liệu khổng lồ.

 3. Nhật Bản vinh danh nhà khoa học Việt

Nhà khoa học Mai Thị Ngần của Việt Nam đã được Hội đồng Nghiên cứu Nông-lâm-ngư nghiệp (AFFRC) thuộc Bộ Nông-lâm-ngư nghiệp Nhật Bản trao “Giải thưởng quốc tế Nhật Bản năm 2019 cho các nhà nghiên cứu nông nghiệp trẻ”.

Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản Vũ Hồng Nam và nhà khoa họcMai Thị Ngần. Ảnh: TTXVN

Chị Mai Thị Ngần hiện là nghiên cứu sinh Việt Nam đang theo học tại Đại học Miyazaki ở tỉnh Miyazaki (Nhật Bản). Chị được trao giải nhờ công trình nghiên cứu phát triển phương pháp nhân gene đẳng nhiệt và hệ thống gộp mẫu trong chẩn đoán virus dịch tiêu chảy cấp ở lợn một cách đơn giản, chính xác và tiết kiệm. Phương pháp này có thể áp dụng cho việc chẩn đoán nhiều loại bệnh dịch trên gia súc, gia cầm do các loại virus hoặc vi khuẩn khác gây ra.

4. Hoạt tính chống lão hoá da trong gạo

Nhóm nghiên cứu người Việt do PGS Trần Đăng Xuân đang công tác tại Đại học Hiroshima (Nhật Bản) đứng đầu, cùng bác sĩ Đàm Duy Thiên, PGS Trần Hoàng Dũng, PGS Trần Đăng Khánh tại Việt Nam đã phát hiện hoạt tính chống lão hóa da của hai hợp chất quý Momillactone A (MA) và Momilactone B (MB), cùng với tricin trong gạo trắng và gạo lứt. 

Trong gạo lứt và gạo trắng đều có chất MB, MB và tricin giúp giảm quá trình lão hóa da.

Loại enzyme làm giảm độ đàn hồi của da, thúc đẩy quá trình sản sinh hắc tố melatin, hình thành tàn nhang trên da. Đây là nghiên cứu đầu tiên về đặc tính chống oxy hóa và chống lão hóa da của hợp chất MA và MB.

5. Phát hiện hố đen siêu lớn 'ngoài tưởng tượng'

Các nhà thiên văn học Trung Quốc vừa phát hiện ra một hố đen vô cùng lớn ở Dải ngân hà, đặt ra những thách thức mới đối với các giả thiết về mô hình tiến hóa của các vì sao.

Đồ họa hố đen siêu khổng lồ ở khu vực trung tâm Ngân Hà hút lấy vật chất xung quanh nó. Ảnh: AFP.

Hố đen LB-1 nằm cách Trái Đất 15.000 năm ánh sáng và có khối lượng gấp 70 lần Mặt Trời. Theo những mô hình tiến hóa của các vì sao hiện nay, đáng lẽ ra những hố đen có khối lượng lớn như vậy không thể tồn tại.

Với phát hiện này, các nhà khoa học phải tìm ra cách thức giải thích mới cho sự hình thành của hố đen LB-1.

6. Robot rắn có khả năng trèo cây

Phòng thí nghiệm Biometrics (đại học Carnegie Mellon) chế tạo thành công robot hình dạng rắn. Cụ thể, nó có cơ thể dài 94 cm gồm 16 đốt linh hoạt, đầu lắp camera quan sát. Với khả năng bò, uốn lượn, leo trèo linh hoạt, robot rắn thoải mái di chuyển qua khu vực chật hẹp và các chướng ngại vật. Chúng được kì vọng hỗ trợ con người thăm dò, tìm kiếm thông tin ở khu vực khó khăn.

7. Phát hiện chính xác 99.9% ung thư với 1 giọt máu

Toshiba Corp., viện Nghiên cứu ung thư quốc gia Nhật và Đại học Y Tokyo vừa hợp tác trong việc phát triển công nghệ mới dưới dạng cỗ máy xét nghiệm ung thư với khả năng chính xác đến 99.9%.

Cỗ máy này có thể phát hiện 13 loại ung bằng cách phân tích 1 giọt máu. Ảnh: Toshiba/Kyodo

Thiết bị của Toshiba được quảng cáo có thể phát hiện các loại ung thư: dạ dày, thực quản, phổi, gan, đường mật, tụy, ruột, buồng trứng, tuyến tiền liệt, bàng quang, vú, não và sarcoma. Thời gian cần thiết cho một xét nghiệm chưa đầy 2 giờ, chi phí khoảng 4,2 triệu đồng hoặc ít hơn. Xét nghiệm có thể được tiến hành trong các cuộc kiểm tra sức khỏe định kỳ.

8. Singapore lập ngân hàng não

Singapore đã ra mắt ngân hàng não quốc gia đầu tiên, mở đường cho các công trình nghiên cứu phân tích mô não người châu Á và cải thiện phương pháp điều trị các bệnh thường gặp. Ngân hàng được đầu tư 500.000 USD, nhận hiến tặng từ cả những người khỏe mạnh và các bệnh nhân mắc chứng thoái hóa, rối loạn thần kinh. 

Mẫu vật não người lưu trữ tại Trung tâm tài nguyên giải phẫu, Trường Y Lee Kong Chian.

Để các gia đình kịp thời an táng, ngân hàng sẽ tiến hành phẫu thuật trong vòng 24 giờ kể từ khi người hiến tặng qua đời. Các mô não sau đó được trữ đông trong môi trường -80 độ C, giúp bảo quản trong nhiều thập kỷ. Danh tính của người hiến tặng được bảo mật tuyệt đối, lưu trữ trong một máy tính độc lập, chỉ Giám đốc và Chủ tịch ngân hàng có quyền truy cập. Đồng thời, quá trình sử dụng não để nghiên cứu phải được xét duyệt nghiêm ngặt về mặt đạo đức và khoa học.

9. Thuỷ tinh dẻo không vỡ

Khác với tính chất đặc hữu giòn và dễ vỡ, một vật liệu thủy tinh mới, được phát triển bởi nhà nghiên cứu Erkka Frankberg và các đồng nghiệp tại Đại học Tampere, Phần Lan đã đạt tới một độ dẻo tương tự như kim loại ở nhiệt độ phòng.

Loại thủy tinh dẻo mới được tạo ra, chỉ có thể uốn cong chứ không thể vỡ

Thông qua kỹ thuật cao cấp gọi là lắng đọng xung laser, họ đã chuyển vật liệu alumina (Al2O3) sang một trạng thái giống thủy tinh. Thí nghiệm yêu cầu sự tinh khiết hoàn hảo cũng công nghệ làm lạnh tức khắc để giữ trang thái dẻo cho thuỷ tinh. Kết quả ban đầu rất khả quan mở đường cho các dự án quy mô hơn trong tương lai.

10. Hồi sinh cóc mào bằng thụ tinh nhân tạo

Sau nhiều nỗ lực cứu cóc mào Puerto Rico khỏi tuyệt chủng, các nhà khoa học cuối cùng đã cho hơn 300 con cóc mào chào đời nhờ thụ tin nhân tạo. 

Một con cóc mào Puerto Rico tại Sở thú Fort Worth. Ảnh: Phys.

Họ đã đi đến thị trấn Guayanilla ở phía tây nam hòn đảo vào năm ngoái để thu thập tinh dịch của 6 con cóc mào đực khỏe mạnh nhất, có chiều dài khoảng 11 cm. Mẫu vật sau đó được bảo quản lạnh bằng nitơ lỏng và vận chuyển tới Sở thú Fort Worth (Texas), để cho cặp cóc cái thụ tinh trong ống nghiệm. Kết quả thành công giúp hồi sinh loại vật cực kỳ nguy cấp này về tự nhiên.

Theo Khampha.vn